#polecANKA № 12

Coś dziwnego wisi w powietrzu, mamo moja kochana” śpiewa Micromusic. I trzeba przyznać, że tak jest. Nie mam na celu określania się w tym miejscu z moi stanowiskiem w sprawach społecznych, bo chcę, by każdy bez względu na przekonania, wyznanie, wiek, stan cywilny, płeć czy orientację seksualną, mógł znaleźć u mnie coś, co zabierze do siebie i będzie mu pomagało w trudnych chwilach. A takie niewątpliwie przeżywamy.

Kiedy myślałam, co mogłabym Wam dziś zaproponować, przypomniałam sobie, że na ostatnich zajęciach z planowania terapii, kolega wspomniał Pollocka. A w przeżywaniu i porządkowaniu emocji i stanów, ekspresja jest doskonałym narzędziem.

Chcę Wam więc dziś przedstawić ćwiczenie oparte na malarstwie gestu. Czym ono jest? Inaczej nazywane action painting, malarstwo gestu zakłada spontaniczny, intuicyjny a nawet agresywny sposób malowania, który płynie z gestu i ciała. Co to oznacza? Malując, wyrażamy się nie tylko poprzez dzieło, kolory, perspektywę, rozplanowanie przestrzeni, ale też przez nasze ciało. Gesty mogą być łagodne, delikatne, ale też intensywne, agresywne, powolne lub szybkie. W malarstwie gestu najważniejszy jest proces tworzenia, bo w nim zachodzą procesy uwalniające i pozwalające na przeżycie swoich emocji i rozładowanie powstałych napięć.

Zatem, co będzie nam potrzebne?

  • przestrzeń, najlepiej zabezpieczona przed zabrudzeniem lub taka, gdzie zabrudzenie nam nie będzie przeszkadzało
  • arkusz papieru (a może kawałek ściany?)
  • farby
  • pędzel
  • woda
  • czas na spokojne przeżycie procesu tworzenia

Kolory mają znaczenie. Przez nie możemy wpływać na swoje samopoczucie lub je wyrażać. Dziś skupimy się na tym drugim.

Przygotowałam dla Was zestaw kolorów, z których możecie skorzystać, ale oczywiście, jeśli tylko macie ochotę, stwórzcie własny!

  • żółty – radość, szczęście
  • czerwony – siła, gniew
  • niebieski – smutek, żal
  • zielony – spokój, nadzieja
  • czarny – strach

Pomyśl, jak się czujesz. Od którego koloru chcesz zacząć? Namocz pędzel w wodzie, nabierz farby i strzepnij z pędzla na papier. Postaraj się, aby wykonywany gest był adekwatny do emocji, którą chcesz wyrazić oraz jej intenywności. Np. wyrażając gniew, nie bój się mocnych, intensywnych, agresywnych gestów. Chodzi o wyrażenie gniewu, a więc wręcz o zmęczenie się fizyczne.

fot. Anna Mitura

Nie myśl, czy to, co powstanie będzie ładne. Nie musi być. Maluj wsłuchując się w swoje ciało, w konkretną emocję. Możesz chcieć wyrazić ich kilka, a możesz chcieć skupić się na jednej. Maluj tak długo, aż poczujesz, że napięcie opadło. Daj sobie czas. Pobądź z tą emocją. Nie oceniaj jej, popatrz na jej wyraz na papierze. A na koniec, zrób z nim, co chcesz. Zniszcz i wyrzuć. Powieś na ścianie. Schowaj, by móc do tego wrócić. To zależy od Ciebie.

Do tej aktywności możecie również zaangażować dzieci. Młodsze mogą malować rękami (to jest dopiero malarstwo gestu!), starsze mogą próbować chlapać na papier. Starajcie się jednak zbytnio nie ingerować w proces twórczy dziecka (jeśli nie jest dla niego niebezpieczny, czyli np. nie zjada farb), twórzcie swobodnie, obok siebie lub razem. Ze starszym dzieckiem można później porozmawiać o użytych kolorach, sposobach malowania. WAŻNE: bez oceniania i wartościowania!

Na koniec zobaczcie jeden z obrazów Pollocka.

Przyjemnej ekspresji!

źródło: pinterest.com

#polecANKA №7

Wracamy do książeczek dla dzieci, tym razem nieco starszych. Ale czy na pewno?

Pozostajemy w Polskim Wydawnictwie Muzycznym. Ci, którzy znają ich książki, pewnie już się domyślają, o których chce dziś napisać.

fot. Anna Mitura

Glissando, Alikwoty i Ostinato to rymowane historyjki o Soni, która spotyka Sonostworki, wyjaśniające jej kim są i jak je odnaleźć w muzyce. Ale nie tylko. Sonia szuka Glissanda podczas zabawy na sankach, Ostinata w codziennych czynnościach, a Alikwoty okazuje się, że są w każdym dźwięku.

Tematyka książeczek jest dla starszych dzieci (5-6 lat) jednak my w domu też je czytamy z dwulatką. Najbardziej lubimy Ostinato. Ta część zachęca do wsłuchania się w dźwięki otoczenia. Jak brzmi krojenie warzyw, chodzenie, samochody, ale też śpiew ptaków i… my sami. Młodszym dzieciom spodoba się mnogość wyrazów dźwiękonaśladowczych takich jak “ciach ciach”, “gul, gul”, “stuk puk”.

fot. Anna Mitura

Kolejnym walorem książeczek są ilustracje. Są przepiękne! To uczta dla oczu, można je po prostu z dzieckiem oglądać i wymyślać własne historyjki.

Fot. Anna Mitura

Karty w książeczkach są sztywne, jednak nie przypominają śliskich tekturowych książeczek dla dzieci. Jest to po prostu gruby karton, całość więc prezentuje się bardzo estetycznie.

Autorką tekstu jest Katarzyna Huzar-Czub, ilustrowała Gosia Herba.

fot. Anna Mitura

W tym szaleństwie jest metoda.

Niedawno jedna z mam zapytała mnie, czy moje zajęcia prowadzone są według jakiejś metody, czy “tak o” je sobie wymyśliłam. Porozmawiałyśmy o tym chwilę, ale to pytanie skłoniło mnie do głębszego przemyślenia sprawy.

O co tak naprawdę chodzi w muzykowaniu? O metodę? O sposób? Czy muzykowanie jest środkiem do osiągnięcia celu, czy celem samym w sobie?

Dla mnie, i jest to moje osobiste zdanie, przy muzykowaniu, metoda jest wtórna. Metod tych zresztą jest bardzo dużo. Oczywiście, jeśli mówimy o prowadzeniu zajęć, oparcie się o metodę lub teorię jest ważne, ale nie tyle dla rodziców czy uczestników zajęć, ile dla prowadzącego. Uczestnicy nie muszą jej znać, by czerpać z niej korzyści. Jednak sądzę, że w przypadku takiej aktywności jaką jest muzykowanie, najważniejsze jest to, co wydarza się na płaszczyźnie społecznej, emocjonalnej i poznawczej osób biorących w nim udział. Ale by te rzeczy mogły się wydarzyć, konieczne jest świadome zaangażowanie. W przypadku rodzinnego muzykowania myślę o świadomym zaangażowaniu osób dorosłych, bo oczekiwanie tego od dzieci, jest jak oczekiwanie deszczu na pustyni. Jeśli chcemy, by muzykowanie miało działanie więziotwórcze, by pobudzało lub koiło emocje, by dawało pole do rozwoju i wyrażania siebie, musimy włożyć w to wysiłek. Jeśli przychodzimy na koncert, na którym jest osoba grająca lub śpiewająca i wiele osob, które jedynie słuchają, nie wytworzy się między nimi obustronna, oparta na zaufaniu i otwartości więź. A to właśnie dzieje się, gdy obie strony aktywnie muzykują. Bardzo lubię ten moment, szczególnie w relacji z małymi dziećmi, bo dzieje się to jakby przy okazji, na poziomie, na którym jesteśmy równi. Dziecko proponuje aktywność np. klaskanie a my, dorośli “podłapujemy” ten sygnał, klaszcząc razem z dzieckiem. To niezwykły obszar, w którym dziecko ma realny wpływ na otaczającą go rzeczywistość, może podejmować samodzielne decyzje i relizować swój potencjał. To też przestrzeń, w której nie ma dobrych i złych pomysłów czy odpowiedzi, nie ma oceniania. Jest radość ze wspólnego tworzenia, robienia czegoś razem, dotykanie tego pierwotnego wspólnotowego pierwiastka w nas.

Pamiętam ze studiów pytanie o istnienie muzyki. Gdzie ona tak naprawdę jest i czy istnieje niewykonywana? Nie mam tu na celu odpowiadania na to pytanie, jednak czuję, że to, co tworzymy wspólnie muzykując, jest unikalne dla tej konkretnej chwili i konkretnych osób. To coś, co nie zaistnieje bez nas, a w innym składzie zaistnieje w całkiem inny sposób.

Przychodząc z dzieckiem na zajęcia, warto odpowiedzieć sobie na pytanie, po co to robię. Co chcę osiągnąć? Czy chcę zapewnić mojemu dziecku bogate środowisko muzyczne? Czy chcę, by rozwijało swoje kompetencje społeczne i emocjonalne? Czy chcę dać dziecku jego własną przestrzeń, w której samo może decydować o sobie? Czy chcę, by uczyło się muzyki, miało większą łatwość w uczeniu się języków? A może rozwijało koordynację ruchową? Żadna z odpowiedzi nie będzie zła lub dobra. Jednak w zależności od naszych oczekiwań i celów, będziemy mogli wybrać najlepsze dla nas zajęcia. Oczywiście na każdych zajęciach umuzykalniających, każda z tych rzeczy się zadzieje, jednak w różnym stopniu, w zależności od metody właśnie.

Czy to źle, że tamta mama zadała mi pytanie o metodę? Nie, to bardzo dobrze. Myślę, że każdy prowadzący zajęcia stawia sobie inny cel, podobnie jak rodzice, decydujący się na uczestnictwo w nich. Dla jednych będą to wspomniane wyżej kompetencje społeczne i emocjonalne, budowanie więzi, dla drugich nauka muzyki sama w sobie, dla jeszcze innych wspieranie rozwoju językowego. I wszystkie te cele są w porządku.

Pewnie już się domyślacie, jakie cele są dla mnie ważne, biorąc pod uwagę, jak często pojawiły się w tym tekście. Jako nieformalna nauczycielka, uważam, że muzyka jest właśnie narzędziem do budowania więzi między rodzicem a dzieckiem, rozwoju kompetencji społecznych i emocjonalnych wszystkich uczestników zajęć. Kluczowe jest dla mnie zaangażowanie rodzica w muzykowanie. Jest to proces, w którym chcę jedynie towarzyszyć, dawać propozycje, stwarzać możliwość. Nie wydaję poleceń, nie trzymam się sztywno planu. Chcę być otwarta na uczestników, wykorzystywać to, co akurat sami podsuwają.

Nie jestem też zwolenniczą wyznawania jedynej słusznej metody. Sądzę, że bardzo zawęża to spektrum rozumienia i daje mniej możliwości do wykorzystania. Dlatego moje zajęcia nie są gordonkami, rytmiką czy logorytmiką. Na moich zajęciach znajdziecie wszystkiego po trochu. Odrobinę Gordona, Dalcrose’a, odrobinę Pomelody i języka angielskiego, odbrobinę logorytmiki i improwizacji. A co najważniejsze, mam nadzieję, że znajdziecie poczucie wspólnoty i przynależności, ukojenia i otwartości na Wasze dzieci, narzędzie do budowania z nimi więzi i bliskości. Na tym zależy mi najbardziej.

#polecANKA № 5

Rozpoczynamy nowy polecANKOWY cykl. W tym miesiącu, zamiast piosenek czy utworów muzycznych, będę polecać Wam książki. Ale nie jakiekolwiek książki. Będą to książki o muzyce dla dzieci i dorosłych. No to jedziemy!

Na pierwszy ogień wybrałam coś dla dzieci – książeczki z serii Uwerturki Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. To proste historyjki, autorstwa Kaliny Cyz, o dźwiękach, instrumentach, muzycznych kolorach i kształtach. Zdobią je przepiękne ilustracje Jagody Charkiewicz. Dzieci poznają instrumenty z różnych rodzin. Dowiadują się, że muzykę można tworzyć tak samo, jak budowlę z klocków. Są dobrym wstępem do poznawania muzycznego świata.

fot. Anna Mitura

Uwerturki dedykowane są dzieciom powyżej drugiego roku życia, domyślam się, że że względu na treść i umiejętność skupienia uwagi. Jednak ja nie mam oporów w pokazywaniu ich młodszym dzieciom. Można opowiadać o tym, co przedstawiają ilustracje, słuchać utworów wykonywanych na danym instrumencie i oglądać go w książeczce. Jeśli chodzimy z dziećmi na zajęcia umuzykalniające czy do filharmonii, możemy w domu porozmawiać o instrumentach, które tam się pojawiły i wykorzystać do tego książeczkę. Możemy własnym głosem naśladować np. skrzypce czy trąbkę. Co tylko przyjdzie nam do głowy 🙂

fot. Anna Mitura

Pierwsze trzy książęczki z serii Uwerturki to:

Muzyka z patyka, czyli skąd się biorą dźwięki?

Koło, trójkąt i pięć linii, czyli jaki kształt ma muzyka?

Czarno na białym, czyli jaki kolor ma muzyka?

fot. Anna Mitura

#polecANKA № 4

I znów środa, więc czas na muzyczną #polecANKĘ.

Kontynuujemy kołysanki i dziś chciałabym Wam przedstawić jedną z najsłodszych, według mnie, arii. Nie jest to typowa kołysanka, ale zdarzyło mi się ją w tym celu śpiewać.

Pozostajemy w kręgu muzyki poważnej, jednak tym razem nie polskiej, a włoskiej.

Puccini, Gianni Schicchi

O mio babbino caro to aria z jednoaktowej opery Gianni Schicchi z początku XX wieku. Gianni Schicchi jest częścią tzw. tryptyku, na który składają się jeszcze dwie inne opery jednoaktowe. Jej akcja dzieje się w 1299 roku we Florencji.

Na YouTube jest bardzo dużo wykonań tej arii, zachęcam do poszukania ich i porownania. Ciekawa jestem, jakie różnice uda się Wam zauważyć?😊

#polecANKA №. 2

W sierpniu pozostajemy w klimacie kołysanek.

Dziś , w moim odczuci, kołysanka wyjątkowa, w której może się przejrzeć każda mama. Łagodna, delikatna opowieść o wdzięczności, niepewności, miłości, o byciu tu i teraz. Z tym utworem warto się spotkać.

Kołysanka od Mamy (z albumu: Polskie śpiewnik z Wartościową Muzyką dla Dzieci TOM 2) muzyka i tekst: Anna Weber nagranie audio: Bartek Staniak videoprodukcja: Filip Olszewski

“Rok wychowania przez sztukę”. Czy chcę wydawać na to pieniądze?

Ostatnio ukazała się książka Anny Weber Rok wychowania przez sztukę. Dużo wokół niej szumu, przynajmniej w mojej internetowej bańce. Przedsprzedaż, piękne zdjęcia, ochy i achy. Ale czy to jest akurat TA książka, na którą warto wydawać pieniądze?

Odpowiem krótko: TAK. Ja na tę pozycję czekałam bardzo i czułam, że to będzie coś wyjątkowego. Kupiłam książkę w przedsprzedaży i jak tylko rano zobaczyłam SMSa, że paczka jest do odebrania, prawie pobiegłam w piżamie. Bo to jest… no sztos, po prostu.

Mówi się, żeby nie oceniać książki po okładce. Ale ta okładka daje nam przedsmak tego, co w niej znajdziemy. To chyba jedna z najpiękniej wydanych książek, jakie widziałam, a pracowałam w księgarniach, więc widziałam ich sporo.

No dobrze, okładka, wydanie, a co z treścią? Co tam można w ogóle znaleźć? Dla kogo jest ta książka? I po co mi książka o wychowaniu, skoro nie mam dzieci?

Rok wychowania przez sztukę jest dla:

Muzyków i artystów w ogóle. Ania zabiera czytelnika w podróż przez różne aspekty sztuki, stawia pytania i odpowiada na nie w sposób, jakiego muzyk mógłby się nie spodziewać. Nie znajdziemy tam gotowych rozwiązań, a raczej nową, szerszą perspektywę na coś, co znamy, bo zostaliśmy zamknięci w jakimś systemie i nie potrafimy z niego wyjść. Czytając tę książkę, czułam się tak, jakbym rozmawiała o moich przemyśleniach, spostrzeżeniach, doświadczeniach i wątpliwościach z… koleżanką po fachu. Po prostu. Jednak myślę, że to, co może być tutaj szczególnie ważne dla muzyków właśnie (dla mnie takie było) to rozdziały o edukacji muzycznej, słodko-gorzkich doświadczeniach szkolnych, tym nietypowym świecie szkoły muzycznej, który rozumie tylko ten, kto w nim był. To właśnie te rozdziały pozwoliły mi spojrzeć na kilka spraw inczej. Ania opisywała codzienne funkcjonowanie w szkole. Ćwiczenie w klasach, spotykanie się tam z kolegami i koleżankami, wspólne granie, wspólne stanie w kolejce przed egzaminem, wygłupy przed lekcjami w grupach. Czytając to zrozumiałam, dlaczego te chwile i te relacje ze szkoły, są dla mnie tak bardzo ważne, tak zakorzenione w mojej tożsamości. To więzi zbudowane na wspólnym muzykowaniu. Ćwiczeniu przed próbami, śpiewaniu piosenek dla funu, wspólne tworzenie czegoś. I choć z większością z moich szkolnych przyjaciół nie mam już kontaktu, to właśnie te wspólne chwile w szkole są we mnie zapisane na zawsze. I jestem za nie wdzięczna.

Rodziców. Nie tylko małych dzieci, choć tych pewnie szczególnie. Rodzic znajdzie tam mnóstwo inspiracji, pomysłów, odpowiedzi na przeróżne pytania i apekty tego, czym jest wychowanie przez sztukę. Jeśli jest to rodzic, który już to zna i czuje, poszerzy perspektywę, złapie trochę świeżości i może ośmieli się w działaniu. Rodzic, który nie czuje tematu, nie wie czy by się w tym odnalazł, bo on to w ogóle ani śpiewać ani malować nie potrafi, dowie się, że to nie ma znaczenia i że to wszystko, co wydaje mu się, że powinien mieć, by wychowywać swoje dzieci przez sztukę, już ma. Myślę, że osoby, które w ogóle sztuki nie czują i uważają, że nie jest istotnym elementem życia i wychowania, też skorzystałyby z tej lektury. I nie chodzi mi wcale o to, że się przekonają. Ale już samo spotkanie z historią o muzyce i malarstwie, zobaczenie jak to robi ktoś inny, może być ubogacające. Nie trzeba się zgadzać i odrazu zmieniać zdania i całego sposobu życia. Zawsze cenne jest zobaczenie, jak świat wygląda w cudzych butach.

A co z tymi, którzy nie mają swoich dzieci, ani nie pracują w edukacji, no w ogóle nic? Rok wychowania przez sztukę jest dla nich. Dlaczego? Bo to nie jest książka o wychowaniu. To jest sposó na odkrycie w sobie tego, co zostało w nas zakopane krytyką, ocenami, karami i nagrodami, stereotypami i praktycznym podejściem do życia. To sposób na danie sobie przestrzeni, w której znów możemy poczuć się jak dzieci. Eksperymentować z farbami, z dźwiękiem, dotykać natury i bez skrępowania zachwycać się przeczytanym w internecie zdaniem. Tańczyć tak, jak czujemy i chcemy, poczuć, że świat nas tak bardzo nie uwiera. To sposób na przyjęcie siebie, ale też drugiego człowieka, takim, jakim jest. Po prostu.

A nawet, jeśli żadna z powyszych spraw nie jest dla Ciebie ciekawa czy istotna (jestem w stanie wyobrazić sobie, że tak może być) to warto sięgnąć po tę książkę z jeszcze jednego powodu. Jest po prostu pięknie napisana, bardzo przyjemnie się ją czyta, sprawia wrażenie, że słowa są miękkie, przyjemne i chłodne w upał a cieplutkie zimą. To trochę jak czytanie esejów, felietonów, czy zbioru opowiadań. Nie trzeba czytać od deski do deski, w jakimś terminie, na ocenę. Można po prostu sięgać i czytać trochę, akurat wtedy, kiedy czujemy, że chcemy się z tą treścią spotkać. Może też dla kogoś to będzie po prostu sposób na odkrycie na nowo, że czytanie może być przyjemne?

Czy warto? Uważam, że bardzo. Ja tę książkę przeczytałam w całości i sądzę, że to też jest fajne – przeczytać całość, a później wracać na spokojnie do fragmentów, rozdziałów, odkrywać na nowo. Bo Rok wychowania przez sztukę nie jest jednowymiarowy. Czuję, że można z tej książki brać i brać, nie tylko przez rok.

Ania, w lifie na YouTubie mówiła, że to jest książka napisana na przypale, a inni tworzą swoje książki latami. Ja tego tak nie widzę. Mam poczucie, że napisanie jej, było tylko finałem tego, co dokonywało się przez lata. Wielu lat pracy, odkryć, przemyśleń, spotkań i dowiadczeń. Absolutnie nie czuję, żeby było to na przypale 😉

Sztuka wiąże się ze stawianiem pytań otwartych. (…) Obcowanie z nią daje impuls do wytężonego i niczym nieograniczonego myślenia. To nieustanne pytanie i szukanie odpowiedzi. (…) Właśnie to sprzyja treningowi poznawczej aktywności człowieka i kształtowaniu myślenia krytycznego.

Rok Wychowania przez sztukę, Anna Weber

Czy muzykowanie jest drogie?

Na pytanie postwione w tytule, odpowiedź brzmi: TO ZALEŻY. Zależy od tego, czego oczekujesz, jakie masz wyobrażenia, co chcesz robić. Bo jeśli zależy Ci na profesjonalnych instrumentach, nutach, zajęciach, to faktycznie, koszty mogą być spore.

Co zatem, jeśli tego wszystkiego nie masz, nie potrzebujesz i nie chcesz wydawać pieniędzy na muzykowanie?

Przede wszystkim musisz pamiętać, że w muzykowaniu z dzieckiem najważniejszy jest rodzic i jego zaangażowanie. Wystarczy więc Twój głos, Twoje ciało. Reszta, to tak naprawdę dodatki i jeśli macie mojego darmowego e-booka z muzycznymi zabawami, to już wiecie, że osobiście preferuję model “bezgadżetowy”.

Jeśli chcesz, żeby Twoje dziecko, oprócz klaskania w ręce i tupania nogami, próbowało też tworzyć muzykę na instrumentach, możesz wykorzystać to, co masz pod ręką: Długopisy, łyżki, garnki, pojemniki, grzechotki zrobione z pojmniczków z kaszą, ryżem, może jakimiś kamyczkami. U mnie za będenek ostatnio robi tekturowy talerzyk jednorazowy i drewniana łyżeczka. Deszczownicę zrobiłam z dużej tuby, która została mi po jakiejś przesyłce. Szeleścimy papierami, stukamy pałeczkami do ryżu. Mamy też w domu profesjonalne instrumenty (skrzypce, gitarę i ukulele) ale do codziennego muzykowania nie korzystamy z nich super często.

Są też książeczki, które można śpiewać, ale dla mnie dużo fajniejsze jest rytmiczne czytanie rymowanek, co można było zobaczyć na moim stories na instagramie.

To w jaki sposób będziesz muzykować ze swoim dzieckiem i co będziesz do tego wykorzystywać, zależy w dużej mierze od Twojej inwencji. Z całą pewnością nie trzeba na to wydawać fortuny!

A jeśli szukasz inspiracji do codziennego muzykowania, zapraszam Cię do mojego newslettera, w którym otrzymasz wspomniany wcześniej, darmowy e-book z muzycznymi zabawami.

Pozdarwiam wakacyjnie!

Ania